Sonucun kalıcılığını belirleyen yalnızca uygulama değil, sonrasındaki ilk günlerdir. Uygulama gruplarına göre beklenen bulgular ve bakım kuralları tek sayfada.
İşlem sonrası bakımın üç ortak kuralı vardır: kabukların koparılmaması, güneşten korunma ve hekimin önerdiği kremlerin düzenli kullanılması. Bunun dışındaki kurallar uygulamaya göre değişir: fraksiyonel CO₂ lazerde ilk 48 saat sıcak duş, sauna ve makyajdan kaçınılır ve en az 1 ay SPF 50+ kullanılır; botoks sonrası 3–4 saat sırtüstü yatmak önerilir ve 2 gün bölgeye sert masaj yapılmaz; dolgu sonrası 24 saat masaj yapılmaz; kimyasal peeling sonrası en az 6 hafta güneşten korunulur.
Uygulamaların çoğunda ciltte kontrollü bir uyarı oluşturulur ve asıl sonuç, derinin bu uyarıyı onarmasıyla ortaya çıkar. Bu nedenle ilk günlerdeki bakım, uygulamanın kendisi kadar belirleyicidir. Aşağıdaki tablo, uygulama gruplarına göre beklenen bulguları ve dikkat edilmesi gerekenleri bir arada gösterir.
| Uygulama | Beklenen bulgu | İlk günlerde dikkat |
|---|---|---|
| Fraksiyonel CO₂ lazer | 1–3 gün kızarıklık ve hafif şişlik; 2–5 gün koyulaşma ve kabuklanma; 5–10 günde kabukların dökülmesi | İlk 48 saat sıcak duş, sauna ve makyaj yok; kabuk koparılmaz; en az 1 ay SPF 50+ |
| 1540 nm Er:Glass lazer | Hafif kızarıklık ve minimal şişlik; 1–3 günde geçer | Nazik temizlik, sert ürün yok; en az SPF 50; 1 hafta ağır makyaj, peeling ve bronzlaşma yok |
| Q-Switched Nd:YAG (leke) | Hafif kızarıklık ve ince kabuk; soyulma ve yara beklenmez | Güneşten korunma; hekimin başladığı cilt onarıcı kremler |
| Botulinum toksin | İğne yerinde kızarıklık 15 dk içinde geriler; 1–2 günde kaybolan minik morluklar | 3–4 saat sırtüstü, öne çok eğilmemek; 2 gün sert masaj yok; aynı gün sıcak duş yok; 1 hafta sauna, hamam, ağır egzersiz ve yüze kozmetik uygulama yok |
| Dolgu | 4–7 gün içinde geçen kızarıklık, şişlik ve morarma | 24 saat masaj yok; yoğun fiziksel aktivite ve sıcak/soğuk ortamlardan kaçınma; uygulama günü banyo yok |
| Enjeksiyon uygulamaları (mezoterapi, gençlik aşısı, eksozom) | Enjeksiyon yerlerinde hafif şişlik, kızarıklık veya morluk; kısa sürede geçer | İşlem günü duş yok; hekimin önerdiği ödem ve morluk giderici kremler |
| Mikro iğneleme | Kızarıklık; dermapende kısa sürer, dermarollerde 2–3 gün sürebilir | 1 hafta güneşten korunma; ertesi gün sosyal hayata dönülebilir |
| Altın iğneli radyofrekans | 1–2 saat sürebilen kızarıklık; morarma, soyulma ve iğne izi beklenmez | Nemlendirme ve güneş koruyucu; başka bakım gerektirmez |
| Kimyasal peeling | Birkaç gün süren soyulma; kızarıklık olabilir | Bol nemlendirici; ayrışan deri elle soyulmaz; en az 6 hafta ciddi güneş koruması |
| İple yüz germe | Hafif şişlik, kızarıklık veya morarma; giriş noktalarında 15 günde kaybolan çekilmeler | Sosyal ve hafif fiziksel aktivitede kısıtlama yok; yoğun aktivite, spor ve yüz masajından kaçınma |
| Dövme silme | 1–2 hafta sürebilen su toplaması, kızarıklık ve kabuklanma | Antibiyotikli ve epitelizan kremler; güneş koruyucu; kabuklar koparılmaz |
İyileşme sürecindeki kızarıklık, kabuklanma ve hafif şişlik çoğu uygulamada beklenen bulgulardır — komplikasyon değildir. Asıl ayırt edici, bu bulguların süresi ve seyridir.
Fraksiyonel CO₂ lazer gibi ablatif uygulamalardan sonra kızarıklık ve şişlik normal reaksiyonlardır. Buna karşılık viral (uçuk) ve bakteriyel enfeksiyonlar, tedavi edilen bölgelerde iyileşme sürecinde görülebilen milia adı verilen küçük beyaz bezeler ve geçici ya da kalıcı renk değişiklikleri (hiperpigmentasyon, hipopigmentasyon) hekimin izlemesi gereken başlıklardır.
Uygulama bölgesinde uçuk veya zona geçmişi varsa bunun işlem öncesinde hekime bildirilmesi ve önerilen antiviral tedaviye önerildiği şekilde başlanması gerekir.
Ablatif lazerlerde hazırlık dönemi dört haftaya kadar uzayabilir: bronzlaşmaktan ve yoğun güneşten kaçınma, her gün geniş spektrumlu güneş kremi, derin yüz soyma işlemlerinden uzak durma ve fotoduyarlılık yapan ilaçların (doksisiklin, minosiklin gibi) en az 72 saat önce bırakılması bu dönemin başlıklarıdır. Kimyasal peelingde ise akne ve leke için yaklaşık 1 aylık sürme tedaviyle hazırlık, yan etki ihtimalini azaltır.
Uygun olmayan koşullarda ve tecrübesiz ellerde yapılan peeling sonrası enfeksiyon, yanık ve derin izler gelişebilir. Aynı biçimde, uygun olmayan dozlarda yapılan botulinum toksin ve dolgu uygulamaları daha ciddi yan etkilere yol açabilir. Bu nedenle bu uygulamaların hekim tarafından, hastane ya da muayenehane koşullarında yapılması gerekir.
İşlem sonrası ilk günler, sonucun ne kadar kalıcı olacağını belirleyen dönemdir. Kabuğa dokunmamak, güneşten korunmak ve önerilen kremleri düzenli kullanmak her uygulamada ortaktır; gerisi yapılan işleme göre değişir. Size uygulanan işlemin bakım planını ve beklenen iyileşme takvimini kontrol randevunuzda ayrıntılı olarak konuşabiliriz.
Hayır. Kabuklar kesinlikle koparılmamalıdır; iyileşmenin bir parçasıdır ve erken kaldırıldığında iz ile lekelenme riski artar. Fraksiyonel CO₂ lazerde kabuklar genellikle 5–10 gün içinde kendiliğinden dökülür.
İlk 48 saat sıcak duş, sauna ve makyajdan kaçınılmalıdır. Bu sürenin sonrasında yapılacaklar, iyileşmenin seyrine göre hekim tarafından belirlenir. Güneşten korunma ise en az 1 ay SPF 50+ ile sürdürülür.
İşlem sonrası 3–4 saat sırtüstü yatmak ve öne doğru çok eğilmemek önerilir. İşlem yapılan alana 2 gün süresince sert masaj ve ovma hareketi yapılmamalıdır. Aynı gün sıcak duş alınmamalı; 1 hafta boyunca sauna, hamam, ağır egzersiz ve yüze başka bir kozmetik uygulama yapılmamalıdır.
Uygulama sonrası 4–7 gün içinde geçen kızarıklık, şişlik ve morarma oluşabilir. Ağrı olması durumunda ağrı kesici alınabilir. İlk 24 saat masaj yapılmamalı, yoğun fiziksel aktiviteden ve sıcak/soğuk ortamlardan kaçınılmalıdır.
Ayrışan deri elle soyulmamalıdır. İşlem sonrası bol nemlendirici önerilir ve soyma işleminden sonra en az 6 hafta ciddi şekilde güneşten korunmak gerekir.
Artan ya da yayılan kızarıklık, şiddetlenen ağrı, akıntı ve ateş, uygulama bölgesinde uçuk benzeri kümelenmiş kabarcıklar, beklenenden uzun süren şişlik veya morarma ve yeni ortaya çıkan renk değişiklikleri değerlendirilmelidir. Uygulama bölgesinde uçuk veya zona geçmişi varsa bunun işlem öncesinde hekime bildirilmesi gerekir.
