Bu dönemde birçok estetik uygulama ertelenir; buna karşılık leke, çatlak ve dökülme gibi şikâyetler sıklaşır. Neyin bekletildiği, neyin bu dönemde de yapılabildiği.
Gebelik ve emzirme döneminde estetik uygulamaların çoğu ertelenir: fraksiyonel CO₂ lazer bu dönemde uygun değildir, BBL yeterli bilimsel veri olmadığı için önerilmez, PRP uygulanmaz, HIFU/LIFU gebelerde yapılmaz ve botulinum toksin uygulamasından kaçınılır. Buna karşılık bu dönemde melazma, çatlaklar ve doğum sonrası dökülme gibi şikâyetler sıklaşır. Bu nedenle dönemin ana başlığı uygulama değil; korunma, takip ve doğru zamanlamadır.
Gebelik ve emzirme döneminde cilt şikâyetleri azalmaz; çoğu zaman artar. Ancak bu dönemde uygulanabilecek yöntemler sınırlıdır ve çoğu estetik uygulama, güvenlik verisi sınırlı olduğu için ertelenir. Bu yüzden değerlendirme, şikâyetin ne olduğu kadar zamanlamanın ne olduğu üzerinden yapılır.
| Uygulama | Gebelik ve emzirme döneminde |
|---|---|
| Fraksiyonel CO₂ lazer | Hamile ve emzirenlerde uygun değildir |
| BBL (geniş bant ışık) | Hamilelik ve emzirme döneminde önerilmez — yeterli bilimsel veri bulunmadığı için |
| HIFU / LIFU | Gebelerde uygulanmaz |
| PRP | Gebe ve emzirenlerde uygulanmaz |
| Botulinum toksin (botoks) | Yapılan çalışmalarda bebeğe olumsuz bir etki gösterilmemiş olsa da emziren ve gebe kadınlarda uygulamadan kaçınılmaktadır |
Tabloda yer almayan uygulamalar “serbest” anlamına gelmez; her biri gebelik haftası, emzirme durumu ve eşlik eden şikâyetler birlikte değerlendirilerek muayenede ayrıca ele alınır. Kullanılan sürme ya da ağızdan tedavilerin bu dönemdeki uygunluğu, gebelik takibini yapan hekimle birlikte değerlendirilir.
Estetik uygulamaların büyük kısmı ertelenebilir niteliktedir. Ertelemenin bedeli birkaç aylık bir beklemedir; acele etmenin bedeli ise çoğu zaman daha uzun sürelidir.
1. Leke (melazma). Melazma; alın, yanaklar, burun, çene ve üst dudak üstünde görülebilen, açık–koyu kahverengi ağsı desenli bir lekelenmedir. Melanositlerin aşırı çalışması sonucu oluşur ve gebelik bilinen tetikleyicilerinden biridir. Ultraviyole ışınları ise en önemli tetikleyicidir; bu nedenle bu dönemde öne çıkan başlık tedavi değil, korunmadır.
2. Çatlaklar. Çatlaklar, cilt altı dokunun hızlı büyümesine karşılık cildin yeterince esneyemediği durumlarda oluşur; gebelik bu mekanizmanın en tipik örneğidir. Çatlak tedavisinde zamanlama sonucu doğrudan etkiler: kırmızı–mor dönemdeki çatlaklar, beyaz döneme göre uygulamalara daha iyi yanıt verir. Tedavi seçenekleri doğum ve emzirme dönemi sonrasında planlanır.
3. Doğum sonrası saç dökülmesi. Doğum, telogen effluvium tablosunun bilinen tetikleyicilerindendir: dökülme genellikle olaydan 2–3 ay sonra başlar ve saçlı derinin tamamına yayılır. Bu tablo çoğunlukla zamanla geriler. Aylarca sürmesi, yoğunluğun belirgin biçimde azalması ya da bölgesel açıklık oluşması durumunda değerlendirilmesi gerekir.
Emzirme dönemi, birçok uygulama açısından gebelikle benzer biçimde değerlendirilir: fraksiyonel CO₂ lazer emzirenlerde de uygun değildir, BBL önerilmez, PRP uygulanmaz ve botulinum toksin uygulamasından kaçınılır. Bu dönemde plan, emzirmenin sonlanacağı zaman ve şikâyetin seyri birlikte düşünülerek kurulur.
Uygulamaların ertelenmesi, hiçbir şey yapılmaması anlamına gelmez. Bu dönemde şikâyetin seyrini izlemek, tetikleyicileri azaltmak ve sonraki adımı önceden planlamak mümkündür. Leke tedavisinde mevsim de belirleyicidir: lazer ve ışık uygulamaları sonbahar ve kış aylarına planlanır. Böylece dönem sonlandığında zaman kaybedilmeden başlanabilir.
Gebelik ve emzirme döneminde cilt şikâyetleri sıklaşırken uygulanabilecek yöntemler daralır. Bu dönemde ana başlık korunma ve takiptir; bekletilen uygulamalar ise doğru zamanda planlanır. Hangi şikâyetinizin bu dönemde ele alınabileceğini, hangisinin sonrasına planlanacağını muayenede birlikte değerlendirebiliriz.
Yapılan çalışmalarda gebelikte uygulanan botulinum toksinin bebeğe olumsuz bir etkisi gösterilmemiş olsa da, emziren ve gebe kadınlarda uygulamadan kaçınılmaktadır.
Fraksiyonel CO₂ lazer hamile ve emzirenlerde uygun değildir. BBL (geniş bant ışık) da yeterli bilimsel veri bulunmadığı için hamilelik ve emzirme döneminde önerilmez. HIFU/LIFU uygulaması gebelerde yapılmaz.
Hayır. PRP; kan sulandırıcı ilaç kullananlarda, trombosit seviyesi normalin çok altında olanlarda, enfeksiyon durumunda, kanser hastalarında, otoimmün hastalığı olanlarda ve gebe ile emzirenlerde uygulanmaz.
Melazma; gebelik, bazı ilaçlar ve menopoz gibi nedenlerle ortaya çıkabilen bir lekelenmedir ve ultraviyole önemli bir tetikleyicisidir. Seyri kişiden kişiye değişir; bu dönemde öne çıkan başlık uygulama değil, günlük ve kesintisiz güneş korumasıdır. Tedavi planı dönem sonrasında değerlendirilir.
Doğum sonrası görülen dökülme çoğunlukla telogen effluvium tablosudur; tetikleyici olaydan 2–3 ay sonra başlar ve saçlı derinin tamamına yayılır. Bu tablo genellikle zamanla geriler. Aylarca sürmesi, saç yoğunluğunun belirgin biçimde azalması ya da bölgesel açıklık oluşması durumunda değerlendirilmelidir.
Çatlaklar, cilt altı dokunun hızlı büyümesine karşılık cildin yeterince esneyemediği durumlarda oluşur. Mikro iğneleme, altın iğneli radyofrekans ve mezoterapi gibi uygulamalar doğum ve emzirme dönemi sonrasına planlanır. Bu dönemde cildin düzenli nemlendirilmesi ve çatlakların seyrinin izlenmesi önerilir; tedavi zamanlaması muayenede belirlenir.
